De voortgang van de strijd tegen klimaatverandering is tegelijk hoopgevend en frustrerend. Hoopgevend, omdat zon, wind, batterijen en elektrische auto’s wereldwijd sneller opschalen dan veel experts een paar jaar geleden verwachtten. Frustrerend, omdat de totale uitstoot nog altijd te hoog blijft en politieke spanningen de rem er geregeld op zetten.
Voor lezers van Rtvzuiderzee is dat geen ver-van-je-bedshow. Wat grootmachten als China, de Verenigde Staten en de EU besluiten, werkt uiteindelijk door in onze energierekening, ons elektriciteitsnet, de industrie en de veiligheid van kwetsbare regio’s rond water, landbouw en hitte.
De voortgang van de strijd tegen klimaatverandering in cijfers
Wie alleen naar de uitstoot kijkt, wordt niet vrolijk. Volgens het Global Carbon Budget 2024 steeg de wereldwijde CO2-uitstoot uit fossiele brandstoffen naar ongeveer 37,4 miljard ton, opnieuw een record. Inclusief ontbossing en landgebruik lag de totale CO2-uitstoot nog hoger.
Toch is dat maar de helft van het verhaal. Volgens energieagentschappen en marktdata ging de uitrol van schone technologie juist hard vooruit. De wereld investeerde in 2024 naar schatting ongeveer 2 biljoen dollar in schone energie, duidelijk meer dan in fossiele energie. En volgens IRENA kwam in 2024 92,5 procent van alle nieuw bijgeplaatste stroomcapaciteit uit hernieuwbare bronnen, goed voor zo’n 585 gigawatt.
Wat gaat beter dan veel mensen denken?
De prijsdaling van zonne-energie en batterijen blijft een gamechanger. Zonnepanelen zijn op veel plekken de goedkoopste nieuwe vorm van stroomopwekking geworden. Ook elektrische auto’s rukken op: volgens het IEA werden er in 2024 wereldwijd meer dan 17 miljoen EV’s verkocht.
Dat betekent dat de energietransitie niet meer alleen een idealistisch project is. Het is inmiddels ook industriebeleid, concurrentiestrijd en keiharde economie.
Waar blijft de wereld achter?
De echte bottleneck zit in olie, gas, kolen en zware industrie. Staal, cement, scheepvaart, luchtvaart en chemie verduurzamen veel langzamer dan elektriciteit. Bovendien groeien datacenters, airconditioning en energieverbruik in opkomende economieën hard door.
Daarom ligt de wereld nog niet op koers voor het Parijsdoel van 1,5 graad. Verschillende analyses, waaronder die van Climate Action Tracker, laten zien dat het huidige beleid nog altijd grofweg uitkomt op ongeveer 2,6 tot 2,8 graden opwarming. Dat is minder slecht dan vroeger werd gevreesd, maar nog steeds gevaarlijk veel.
Geopolitiek, industrie en grootmachten bepalen het tempo
De voortgang van de strijd tegen klimaatverandering hangt inmiddels net zo sterk af van geopolitiek als van wetenschap. Oorlogen, handelsconflicten en grondstoffenschaarste bepalen steeds vaker welke technologie goedkoop wordt, welke fabrieken gebouwd worden en waar landen hun energie vandaan halen.
China, de VS en Europa trekken én duwen
China is de absolute zwaargewicht in de productie van zonnepanelen, batterijen en veel cruciale onderdelen voor de energietransitie. Tegelijk is het land ook een van de grootste uitstoters. Dat dubbele beeld zie je vaker: de grootste vervuilers zijn vaak óók de landen die het snelst opschalen.
De Verenigde Staten gaven met de Inflation Reduction Act een flinke impuls aan binnenlandse investeringen in schone technologie. Europa probeert via de Green Deal, CO2-heffingen aan de grens en strengere regels de industrie mee te trekken. Het gevolg: er ontstaat een mondiale race om fabrieken, netwerken, metalen en talent.
Die race helpt, maar maakt de wereld ook kwetsbaar. Als landen elkaar met importheffingen of exportrestricties raken, kan dat de energietransitie vertragen. Vooral bij kritieke materialen als lithium, koper, nikkel en zeldzame aardmetalen is de afhankelijkheid groot.
Waarom consumententech verrassend veel zegt over klimaat
Dat klinkt abstract, maar het wordt concreet zodra je kijkt naar producten waar mensen dagelijks op zoeken: macbook air m4, iphone 17 air, fairphone en protonmail. Achter zulke namen zitten chips, batterijen, datacenters, transport en grondstoffen. Zelfs een robot in de fabriek of een potje solitaire op je telefoon draait uiteindelijk op stroom en materialen.
Ook de aandacht online is grillig. Op dezelfde nieuwssite waar mensen klikken op gilbert mackaaij, wesley plaisier of daniël boissevain — vaak ook gezocht als daniel boissevain — moet klimaatnieuws concurreren om aandacht. Maar achter al die dagelijkse zoektermen speelt een veel groter verhaal: hoe schoon de economie wordt, wie de productieketens beheerst en welke landen de spelregels schrijven.
Wat betekent dit voor Nederland en de regio van Rtvzuiderzee?
Voor Nederland is de inzet helder: sneller verduurzamen zonder de economie vast te laten lopen. Dat is vooral een verhaal van netcongestie, warmtenetten, offshore wind, isolatie en industrie die van aardgas af moet. In regio’s rond het water en open landschap komt daar nog iets bij: klimaatverandering is hier letterlijk zichtbaar in waterbeheer, landbouwdruk en extremere weersomstandigheden.
- Meer schone stroom betekent lagere afhankelijkheid van dure importenergie.
- Een voller elektriciteitsnet kan bedrijven en woningbouw juist afremmen.
- Sneller beleid verlaagt risico’s op hitte, droogte, wateroverlast en schade aan infrastructuur.
Onder de streep is de boodschap dubbel. De technologie beweegt vaak sneller dan de politiek, maar zonder politieke keuzes over vergunningen, netten, industrie en belastingen blijft de winst beperkt.
FAQ
Gaat de wereld vooruit in de strijd tegen klimaatverandering?
Ja, maar niet snel genoeg. Hernieuwbare energie, batterijen en elektrische auto’s groeien hard, terwijl de totale uitstoot nog steeds recordhoog is. De voortgang van de strijd tegen klimaatverandering is dus echt, maar nog onvoldoende om veilig onder 1,5 graad te blijven.
Welke landen hebben de meeste invloed?
Vooral China, de Verenigde Staten en de EU. China domineert veel schone productieketens, de VS sturen met subsidies op nieuwe fabrieken en Europa probeert de industrie met regels en CO2-prijzen te vergroenen. Samen bepalen zij in hoge mate het mondiale tempo.
Wat merken inwoners van Nederland hier het eerst van?
Vooral via energieprijzen, netproblemen, woningverduurzaming, mobiliteit en waterbeheer. Conclusie: de wereld beweegt wel degelijk, maar nog te langzaam. Wie wil weten waar het klimaat echt naartoe gaat, moet niet alleen naar wetenschappers kijken, maar ook naar handelsruzies, fabrieken, grondstoffen en de grootmachten die eraan trekken.